- Cách đây 28 năm, để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, an ninh, trật tự, an toàn trên biển và thềm lục địa của Việt Nam, ngày 28/3/1998, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam. Ngày 28/8/1998, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 1069/QĐ-BQP thành lập Cục Cảnh sát biển Việt Nam. Ngay sau khi Cục Cảnh sát biển được thành lập, ngày 14/9/1998, Tư lệnh Hải quân ký Quyết định số 3560/QĐ-TL thành lập Vùng Cảnh sát biển 1 đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ huy trực tiếp của Vùng 1 Hải quân, sự chỉ đạo nghiệp vụ của Cục Cảnh sát biển với chức năng, nhiệm vụ là quản lý, duy trì thực thi pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự trên vùng biển trải rộng từ cửa sông Bắc Luân (tỉnh Quảng Ninh, nay là thành phố Quảng Ninh) đến Mũi Độc (tỉnh Quảng Bình, nay là tỉnh Quảng Trị). Trải qua 28 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng Cảnh sát biển 1 đã lập được nhiều thành tích xuất sắc, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, cùng với các lực lượng khác làm nhiệm vụ SSCĐ bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo và giữ nghiêm pháp luật trên vùng biển được phân công.
BTL Vùng Cảnh sát biển 1 huấn luyện trên biển
Quản lý và hoạt động trên vùng biển rộng lớn, tương đối nhạy cảm về mọi mặt, tàu thuyền nước ngoài hoạt động trái phép đánh bắt trộm hải sản, nhiều lần vi phạm chủ quyền vùng biển của ta. Mặt khác, các hoạt động làm ăn phi pháp như buôn bán, vận chuyển ma túy, buôn lậu, gian lận thương mại, tranh chấp phá hoại ngư trường, môi trường có chiều hướng gia tăng. Do vậy, với chức năng là lực lượng nòng cốt trong duy trì thực thi pháp luật trên biển, công tác Nghiệp vụ và Pháp luật của Vùng không ngừng được tăng cường, đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả thiết thực.
Trong 28 năm qua, BTL Vùng Cảnh sát biển 1 đã tiến hành tốt hàng ngàn chuyến tàu, xuồng rời bến thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển. Đã tiến hành kiểm tra 10.312 lượt tàu, thuyền có dấu hiệu vi phạm, xử phạt 6.400 lượt tàu (9.513 lượt tàu Việt Nam, 799 lượt tàu nước ngoài) thu nộp ngân sách trên 22 tỷ đồng từ xử phạt vi phạm hành chính. Đã phát hiện, bắt giữ 261 lượt tàu thuyền mua bán, vận chuyển trái phép hàng hóa trên biển, tịch thu số lượng lớn tang vật: trên 10.000 tấn quặng, 300.000 lít dầu DO, trên 120.000 tấn than và nhiều tang vật khác; phối hợp với các cơ quan chức năng bán tài sản bị tịch thu sung quỹ Nhà nước trên 150 tỷ đồng. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng khởi tố nhiều vụ án hình sự vận chuyển trái phép vật liệu nổ, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, tiến hành điều tra, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
BTL Vùng Cảnh sát biển 1 phối hợp tuyên truyền IUU cho ngư dân tại đặc khu Bạch Long Vĩ – Hải Phòng
Song song với công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển, công tác sẵn sàng làm nhiệm vụ tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn luôn được Đảng ủy, Thủ trưởng BTL Vùng Cảnh sát biển 1 đặc biệt quan tâm và chỉ đạo một cách khẩn trương, kịp thời. Mặc dù thời tiết hết sức phức tạp, sóng gió to, khu vực biển hoạt động rộng lớn nhưng khi nhận được tin báo có sự việc xảy ra trên vùng biển mình quản lý, bằng tình cảm, trách nhiệm và với mệnh lệnh thiêng liêng của người lính, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị đã vượt qua mọi hiểm nguy, gian khó để nhanh chóng lên đường làm nhiệm vụ, kịp thời bảo toàn được tính mạng và phương tiện của bà con nhân dân không may gặp nạn.
Trong 28 năm qua, BTL Vùng đã điều động 95 lượt tàu, xuồng thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, cứu được 288 người cùng 35 tàu, thuyền của bà con. Điển hình là trong cơn bão số 3 (bão YAGI), cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng đã không quản ngại hiểm nguy cứu được 43 thuyền viên bị nạn trên vùng biển Quảng Ninh, vinh dự được Chủ tịch Nước tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba vì đã có thành tích xuất sắc, đột xuất trong phòng, chống, khắc phục hậu quả bão số 3 (YAGI) năm 2024.
Hay gần đây nhất là trong vụ lật tàu du lịch Vịnh Xanh 58 (ngày 19/7/2025) vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) khiến 49 người gặp nạn, trong đó có 39 người tử vong, cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng đã tích cực, khẩn trương cơ động, phối hợp với các lực lượng có mặt tại hiện trường cứu được 10 người sống sót và vớt được 35 thi thể. Những hành động, việc làm đó đã để lại hình ảnh đẹp, được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các địa phương ghi nhận, đánh giá cao, góp phần làm lan tỏa danh xưng cao quý “Bộ đội Cụ Hồ – Người chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam”.
Xác định công tác dân vận, tuyên truyền đặc biệt là nội dung rất quan trọng góp phần xây dựng thế trận lòng dân trên biển vững chắc. Trong 28 năm qua công tác dân vận, tuyên truyền đặc biệt được lãnh đạo, chỉ đạo triển khai toàn diện, thực hiện có kết quả tốt. Trong đó, BTL Vùng tập trung triển khai mạnh mẽ các chương trình: “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”… tại 7 tỉnh, thành ven biển; tổ chức hàng trăm đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phát tờ rơi, tài liệu tuyên truyền về biển, đảo cho hàng vạn ngư dân và học sinh; tặng cờ Tổ quốc, áo phao, tủ thuốc và các phần quà tới hàng nghìn gia đình chính sách, ngư dân có hoàn cảnh khó khăn với tổng số tiền hàng chục tỷ đồng.
Bên cạnh đó BTL Vùng đã huy động hàng nghìn ngày công cán bộ, chiến sĩ tham gia giúp đỡ nhân dân trên các địa bàn đơn vị đóng quân xây dựng nông thôn mới, phòng chống thiên tai bão lụt… Những hoạt động thiết thực, hiệu quả đó đã góp phần xây dựng và thắt chặt tình đoàn kết quân dân, giúp bà con yên tâm vươn khơi bám biển, cùng với các lực lượng chức năng bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Tàu CSB 8004-Vùng CSB1 đưa đoàn công tác CSB Việt Nam đi thăm và giao lưu với Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hàn Quốc- 11.2024
Trong thực hiện nhiệm vụ đối ngoại Cảnh sát biển, 28 năm qua, BTL Vùng đã chủ động triển khai hiệu quả các hoạt động đối ngoại quốc phòng theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước; sự chỉ đạo sát sao của Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng và Cảnh sát biển Việt Nam. Chấp hành mệnh lệnh của cấp trên giao phó, các lực lượng chức năng của BTL Vùng đã phối hợp tổ chức thành công 19 chuyến kiểm tra liên hợp nghề cá vùng đánh cá chung Vịnh Bắc Bộ giữa lực lượng Cảnh sát biển hai nước Việt Nam – Trung Quốc và 11 chuyến tuần tra liên hợp trên vùng biển lân cận đường phân định Vịnh Bắc Bộ Việt Nam – Trung Quốc đạt kết tốt. Thường xuyên tăng cường hợp tác, giao lưu, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị, tin cậy với lực lượng thực thi trên biển các nước. Đã 4 lần đưa tàu đi thăm, giao lưu và trao đổi kinh nghiệm với Cảnh sát biển Trung Quốc, lực lượng Bảo vệ bờ biển các nước Hàn Quốc, Nhật Bản…Qua đó, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam, Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng và hình ảnh đất nước, con người Việt Nam nói chung trên trường quốc tế.
Những kết quả trên của BTL Vùng Cảnh sát biển 1 đã từng bước góp phần khẳng định vị thế của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam là lực lượng chuyên trách của Nhà nước trong bảo vệ pháp luật trên biển, tạo niềm tin đối với Đảng, Nhà nước và bảo vệ, giúp đỡ bà con Nhân dân làm ăn, sinh sống hợp pháp trên biển.
Trải qua 28 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng mà trực tiếp là Đảng uỷ, Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam; với tinh thần tự lực tự cường, đoàn kết sáng tạo, khắc phục khó khăn, sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các cơ quan, ban ngành, chính quyền các địa phương nơi đơn vị đóng quân, cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng Cảnh sát biển 1 vinh dự 2 lần được Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba vào các năm 2018 và 2024; Thủ tướng Chính phủ 3 lần tặng Bằng khen, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng 3 lần tặng cờ “Đơn vị dẫn đầu phong trào Thi đua Quyết thắng” toàn quân; nhiều tập thể và cá nhân được nhận nhiều phần thưởng cao quý khác.
Cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng Cảnh sát biển 1 luôn vững bước dưới cờ Đảng quang vinh, Quân kỳ quyết thắng, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, gian khổ, hi sinh, lập được nhiều thành tích xuất sắc trong hoạt động công tác, xây dựng đơn vị và xây đắp nên truyền thống vẻ vang của Vùng. Đó là: “Đoàn kết, kỷ luật, mưu trí, dũng cảm, khắc phục khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ”.
Trung tướng Bùi Quốc Oai trao tặng danh hiệu “Đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” của Bộ Quốc phòng cho Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1
Thiếu tướng Trần Văn Hậu, Bí thư Đảng ủy – Chính uỷ BTL Vùng cho biết: “Để đạt được những thành tích, kết quả đó, có thể nói rằng, trong suốt 28 năm qua, BTL Vùng đã luôn tập trung chăm lo xây dựng các tổ chức đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán bộ. Luôn đề cao việc xây dựng và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chủ chốt, là bí thư, cấp trưởng trong toàn Đảng bộ. Thường xuyên coi trọng và xây dựng mối đoàn kết, thống nhất trong đơn vị, đoàn kết quân dân, tạo nên một môi trường thân thiện trong đơn vị và trong mối quan hệ quân dân. Công tác thi đua – khen thưởng, kỷ luật, quy chế dân chủ ở cơ sở được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, qua đó góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp, sự đoàn kết, nhất trí cao trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao!”.
Theo Thiếu tướng Trần Văn Thơ, Tư lệnh Vùng, những kết quả và thành tích có được chính là nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Thường vụ Đảng uỷ, Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam, sự giúp đỡ của các cơ quan cấp trên đã tạo điều kiện thuận lợi, sự phối hợp hiệp đồng chặt chẽ của các lực lượng chức năng trên địa bàn hoạt động của BTL Vùng. Và đặc biệt, cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng Cảnh sát biển 1 hôm nay vô cùng kính trọng và cảm phục những đóng góp to lớn, cống hiến không ngừng nghỉ của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, đàn anh đi trước đã góp phần xây đắp nên truyền thống tốt đẹp mà BTL Vùng có được như ngày hôm nay.
Để tiếp nối truyền thống tốt đẹp đó, tập thể lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cùng toàn thể cán bộ, chiến sĩ BTL Vùng Cảnh sát biển 1 đang tiếp tục nỗ lực phấn đấu xây dựng và phát triển BTL Vùng ngày càng lớn mạnh, thật sự xứng đáng là một trong những cánh chim đầu đàn của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam; góp phần xây dựng lực lượng ngày càng “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.