- Nguồn nhân lực chất lượng cao là “trục xương sống” để kinh tế biển Việt Nam vươn xa hội nhập quốc tế. Với việc Chính phủ ban hành Nghị định số 348/2026/NĐ-CP ngày 8/9/2026 quy định về điều kiện cơ sở đào tạo, huấn luyện, tổ chức tuyển dụng, cung ứng thuyền viên hàng hải, một hành lang pháp lý toàn diện, chặt chẽ hơn đã chính thức được thiết lập, hứa hẹn tạo bước đột phá mới cho thị trường lao động hàng hải.Quản lý chặt chẽ giấy phép dịch vụ cung ứng lao động
Thay thế cho Nghị định số 29/2017/NĐ-CP trước đây, Nghị định số 348/2026/NĐ-CP ra đời nhằm quản lý, định hình lại tiêu chuẩn hoạt động đối với 02 lĩnh vực then chốt: (1) cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải và (2) tổ chức hoạt động tuyển dụng, cung ứng thuyền viên. Việc cập nhật kịp thời tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cùng các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên không chỉ giúp chuẩn hóa thị trường trong nước mà còn nâng cao uy tín của đội ngũ thuyền viên trên các đội tàu biển toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, khung pháp lý mới đặt ra những yêu cầu khắt khe, minh bạch. Trong lĩnh vực giáo dục và huấn luyện, các cơ sở không chỉ phải đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị mô phỏng phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, mà còn bắt buộc phải sở hữu giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO. Chất lượng con người truyền đạt kiến thức cũng được định chuẩn rõ ràng: giảng viên lý thuyết phải có trình độ đại học trở lên chuyên ngành phù hợp, giảng viên thực hành buộc phải sở hữu chứng chỉ huấn luyện viên chính hoặc chứng chỉ chuyên môn quốc tế do Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) công nhận.
Song song tiêu chuẩn đào tạo, khâu kiểm soát vận hành cũng được siết chặt dưới sự thẩm định, cấp phép trực tiếp bởi Cục Hàng hải Việt Nam. Đáng chú ý, văn bản thiết lập một số chế tài xử phạt nghiêm khắc, cho phép áp dụng hình thức tạm dừng hoặc thu hồi giấy chứng nhận những cơ sở vi phạm nghiêm trọng điều kiện hoạt động, làm sai lệch thông tin khai báo, hoặc để tình trạng bỏ trống hoạt động đào tạo kéo dài liên tục suốt 18 tháng nhằm loại bỏ triệt để tình trạng “đào tạo chui”.
Tác động thực tiễn
Không chỉ dừng lại ở các cơ sở giáo dục, khối doanh nghiệp dịch vụ việc làm cũng chịu sự quản lý đồng bộ. Theo đó, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tuyển dụng, cung ứng thuyền viên phải duy trì hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, tuân thủ chặt chẽ Quy định 1.4 của Công ước Lao động Hàng hải (MLC) để được cấp Giấy xác nhận phù hợp. Sự liên thông này giúp bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp, an sinh xã hội, điều kiện làm việc của thuyền viên Việt Nam khi vươn ra các tuyến hải trình quốc tế.
Sự xuất hiện của Nghị định 348 tác động trực tiếp đến toàn bộ hệ sinh thái ngành. Đối với các trường đại học, cao đẳng, trung tâm huấn luyện, đây là lúc cần rà soát lại toàn diện cơ sở vật chất, giáo trình, đội ngũ giảng viên. Các doanh nghiệp cung ứng thuyền viên phải nhanh chóng hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng để không bị gián đoạn hoạt động, trong khi người lao động chính là đối tượng thụ hưởng lớn nhất một môi trường đào tạo chuyên nghiệp, dịch vụ việc làm an toàn, minh bạch hơn.
Về hiệu lực thi hành, văn bản chính thức có hiệu lực từ ngày 01/11/2026. Để tạo khoảng thời gian chuyển tiếp hợp lý, cơ quan quản lý nhà nước cho phép những giấy chứng nhận, giấy xác nhận đã được cấp trước ngày này tiếp tục được sử dụng cho đến hết thời hạn ghi trên văn bản, giúp các đơn vị chủ động thích ứng mà không bị xáo trộn hoạt động sản xuất, kinh doanh.