- Giữa bối cảnh cả nước nỗ lực gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu (EC), TP. HCM tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong bằng nhiều giải pháp thiết thực. Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) thành phố vừa công bố một số nhiệm vụ trọng tâm trong Tháng cao điểm khắc phục khuyến nghị của EC, đồng thời thúc đẩy phối hợp liên vùng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý khai thác hải sản.Theo báo cáo của Sở NN-MT thành phố tại buổi Họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế – xã hội trên địa bàn ngày 10/09, công tác lãnh đạo, điều hành phòng chống khai thác IUU đã được triển khai sâu rộng từ cấp thành phố đến cơ sở thông qua hệ thống những kế hoạch chi tiết. Điển hình là Kế hoạch số 460/KH-UBND của UBND TP. HCM cùng kế hoạch hành động cụ thể của lực lượng biên phòng, chính quyền địa phương, tổ chức quản lý cảng cá. Sự đồng bộ này nhằm tạo ra một “lưới lọc” pháp lý chặt chẽ, khép kín từ khâu quản lý tàu cá tại bến đến quá trình khai thác trên biển.
Tính đến cuối tháng 8/2026, toàn thành phố duy trì quản lý 4.426 tàu cá từ 6m trở lên, trong đó 100% phương tiện đã thực hiện đăng ký, định danh trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase. Đáng chú ý, tỷ lệ tàu cá từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 99,1%, riêng tỷ lệ có giấy phép khai thác thủy sản, hạn đăng kiểm lần lượt đạt 94,9% và 91,4%. Đối với nhóm 399 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động, cơ quan chức năng đã lập danh sách chi tiết, giao nhiệm vụ cụ thể cho UBND các xã, phường quản lý chặt chẽ vị trí neo đậu, tuyệt đối không cho phép ra biển khi chưa đảm bảo quy định pháp luật.
Bên cạnh công tác quản lý tĩnh, lực lượng Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng thành phố cũng duy trì cường độ tuần tra, kiểm soát cao độ tại các vùng biển trọng điểm, bến bãi tự phát và cửa sông. Các tổ công tác đã tiến hành kiểm tra hàng trăm lượt tàu cá, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản cũng có bước chuyển biến rõ rệt nhờ việc vận dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT. Tỷ lệ tàu cá thực hiện thủ tục xuất nhập bến trên hệ thống này đạt hơn 75%, với sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng đạt hàng chục nghìn tấn, đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp của sản phẩm trước khi xuất khẩu hoặc tiêu thụ nội địa.
Công tác thực thi pháp luật, xử lý vi phạm hành chính, hình sự tiếp tục được đẩy mạnh với tinh thần không có vùng cấm. Trong năm 2026, TP. HCM đã xử lý dứt điểm hàng trăm vụ việc vi phạm hành chính liên quan đến quy định quản lý nghề cá. Đặc biệt, đối với vụ việc nghiêm trọng liên quan đến hành vi tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép hoặc đưa tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài, cơ quan chức năng cũng tiến hành tố tụng đã ra quyết định khởi tố nhiều vụ án hình sự và bị can theo quy định tại Bộ luật Hình sự. Những biện pháp xử lý mạnh tay này minh chứng rõ nét cho quyết tâm bài trừ tận gốc hành vi vi phạm, bảo vệ uy tín ngành thủy sản quốc gia.
Không chỉ dừng lại ở nội lực địa phương, TP. HCM còn chủ động mở rộng không gian phối hợp các tỉnh thành khác nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác quản lý nghề cá. Cụ thể, Sở NN-MT TP. HCM và Sở NN-MT tỉnh Gia Lai đã hoàn thiện dự thảo Quy chế phối hợp trong công tác quản lý tàu cá và chống khai thác IUU. Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, đối soát dữ liệu tàu cá, quản lý thuyền viên, kiểm soát sản lượng qua cảng, hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn giữa hai địa phương.
Thông qua những giải pháp toàn diện từ kiểm soát kỹ thuật, tuần tra kiểm soát trên biển, minh bạch hóa truy xuất nguồn gốc đến tăng cường hợp tác liên vùng, TP. HCM đang từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá theo hướng hiện đại, bền vững. Những nỗ lực này không chỉ góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật tại địa phương mà còn đóng góp thiết thực vào chiến lược chung của cả nước nhằm sớm tháo gỡ thẻ vàng EC, hướng tới một nền kinh tế biển xanh, phát triển ổn định, hội nhập quốc tế.