Y dược cổ truyền tham gia chuỗi giá trị kinh tế, mở hướng nghề nghiệp bền vững cho sinh viên

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Học viện; đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo; các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực y học cổ truyền; đại diện doanh nghiệp cùng đông đảo sinh viên, thực tập sinh đang học tập và nghiên cứu tại Học viện. Các ý kiến trao đổi tập trung làm rõ vai trò của y dược cổ truyền trong hệ thống y tế hiện đại, nhu cầu nguồn nhân lực và những hướng đi mới về nghề nghiệp, khởi nghiệp cho sinh viên ngành y dược cổ truyền.

Y dược cổ truyền tham gia sâu vào chuỗi giá trị kinh tế, mở rộng không gian phát triển

Phát biểu tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Huy, Phó Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam nhấn mạnh, y dược cổ truyền hiện nay không chỉ giới hạn trong hoạt động khám chữa bệnh mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế, từ nghiên cứu, nuôi trồng và chế biến dược liệu đến sản xuất các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dịch vụ liên quan.

“Nghề y, đặc biệt là y dược cổ truyền, là nghề đòi hỏi sự thấu hiểu và trách nhiệm. Trong bối cảnh mới, người học cần có tư duy rộng hơn, không chỉ giỏi chuyên môn mà còn hiểu thị trường, khoa học công nghệ và có khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Huy chia sẻ.

Theo lãnh đạo Học viện, việc định hướng nghề nghiệp cho sinh viên y dược cổ truyền cần gắn với nhu cầu thực tế của xã hội và thị trường, nhằm hình thành đội ngũ nhân lực không chỉ phục vụ công tác khám chữa bệnh mà còn tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và quản lý trong lĩnh vực y tế – dược liệu.

Trong giai đoạn hiện nay, sinh viên y dược cổ truyền không chỉ học để hành nghề mà còn cần học để thích ứng, sáng tạo, sẵn sàng tham gia vào các không gian phát triển mới của ngành, trong đó có các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại vùng ven biển, hải đảo và khu vực khó khăn.

Nhu cầu nhân lực cho chuỗi giá trị y dược cổ truyền

Chia sẻ về thực trạng nguồn nhân lực, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Khiêm, Bộ môn Nhi, Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam cho biết, cùng với xu hướng kết hợp Đông – Tây y và sự mở rộng của hệ thống cơ sở y học cổ truyền, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này đang gia tăng, không chỉ trong khu vực công mà cả khu vực tư nhân.

“Xu hướng phát triển y học tích hợp và thị trường sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ dược liệu đang mở ra nhiều cơ hội việc làm mới cho sinh viên y dược cổ truyền. Tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng, đặc biệt là kỹ năng thực hành, nghiên cứu và khả năng tham gia vào chuỗi sản xuất – dịch vụ”, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Khiêm nhận định.

Theo các chuyên gia, sự gia tăng bệnh mạn tính, quá trình già hóa dân số và nhu cầu sử dụng các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc tự nhiên đang tạo dư địa lớn cho thị trường y dược cổ truyền. Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực có khả năng phục vụ chăm sóc sức khỏe tại các khu vực ven biển, hải đảo – nơi điều kiện y tế còn nhiều khó khăn.

Khởi nghiệp y dược cổ truyền gắn với sinh kế bền vững vùng biển

Đồng quan điểm, ông Bùi Tiến Dũng, đại diện Vụ Học sinh, Sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng y dược cổ truyền là lĩnh vực có lợi thế đặc biệt trong khởi nghiệp nhờ kho tri thức bản địa và các phương pháp chăm sóc sức khỏe được tích lũy lâu dài. Thị trường cũng ngày càng mở rộng với các dịch vụ trị liệu – phục hồi – dinh dưỡng, sản phẩm thảo dược và du lịch trải nghiệm chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, ông Bùi Tiến Dũng nhấn mạnh đây là lĩnh vực “nhạy cảm” về pháp lý, tiêu chuẩn chất lượng và đạo đức nghề nghiệp. Việc thiếu chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng chưa chặt chẽ hoặc truyền thông quá đà có thể gây rủi ro pháp lý và ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội.

Theo đó, khởi nghiệp trong lĩnh vực y dược cổ truyền cần tuân thủ các nguyên tắc xuyên suốt: giá trị thật – quy trình chuẩn – truyền thông chuẩn mực – tuân thủ pháp luật – lấy an toàn và đạo đức nghề nghiệp làm nền tảng. Đồng thời, việc phát triển năng lực khởi nghiệp cho sinh viên cần gắn với chuyên môn vững, chuẩn hóa hợp pháp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kết nối hệ sinh thái.

Các chuyên gia cho rằng, nếu được tổ chức bài bản, y dược cổ truyền có thể góp phần tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư ven biển và hải đảo, gắn chăm sóc sức khỏe với phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ môi trường sinh thái biển.

Tại hội thảo, các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của y dược cổ truyền trong chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường. Việc phát triển các vùng trồng dược liệu, sản xuất sản phẩm chăm sóc sức khỏe cần đi đôi với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, trong đó có hệ sinh thái biển và ven biển.

VUTM Open Day 2026 được đánh giá là diễn đàn thiết thực, góp phần định hướng nghề nghiệp cho sinh viên y dược cổ truyền, đồng thời mở ra những cách tiếp cận mới trong việc gắn y dược cổ truyền với phát triển bền vững kinh tế biển, chăm sóc sức khỏe người dân và bảo vệ môi trường biển Việt Nam.