- Trên hải trình đến Australia tham dự Lễ duyệt binh tàu quốc tế và Diễn tập hải quân đa phương (Kakadu-2026), Tàu 016-Quang Trung, Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân nhân dân Việt Nam đã vượt qua đường xích đạo. Nghi thức lễ vượt qua đường xích đạo được tổ chức trên sân trực thăng của Tàu 016. Đại tá Nguyễn Minh Lành, Phó Tham mưu trưởng Vùng 4 Hải quân, Trưởng đoàn công tác chủ trì buổi lễ.
Trong lịch sử của ngành hàng hải quốc tế, việc đi qua đường xích đạo là dấu ấn có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc đời của mỗi thủy thủ. Từ thời xa xưa, các đội tàu thám hiểm, tàu buôn khi đi qua đường xích đạo thường tổ chức các nghi lễ mang tính tâm linh để thể hiện sự tôn kính đối với thần biển Neptune – vị thần cai quản đại dương trong thần thoại Hy Lạp.
Nghi lễ này có nguồn gốc lâu đời trong hải quân và ngành hàng hải thế giới, gắn với quan niệm biểu trưng về việc được “Thần biển” công nhận là thủy thủ thực thụ sau khi lần đầu vượt qua xích đạo. Việc tổ chức nghi lễ cho thấy sự hội nhập, tôn trọng thông lệ và bản sắc chung của cộng đồng hàng hải quốc tế.
Ngày nay, những nghi lễ cổ xưa đó đã bị mai một và không còn giữ được tính nguyên bản. Tuy vậy, khi tàu thuyền đi qua đường xích đạo, các thủy thủ viễn dương vẫn coi đó là một sự kiện quan trọng và thường tổ chức các hoạt động ghi nhớ, văn hóa vui vẻ, bày tỏ sự tri ân thần biển Neptune đã ban cho thủy thủ sức mạnh và lòng dũng cảm để vượt qua gian nguy, thử thách; đồng thời cầu mong cho chuyến hải trình sóng yên biển lặng, thuận buồm xuôi gió.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tá Nguyễn Minh Lành nhấn mạnh: Đường xích đạo không chỉ là đường vĩ tuyến trên bản đồ mà còn là “linh hồn” của hành tinh xanh. Xích đạo giúp cân bằng khí hậu, duy trì sự sống và tạo nên những vùng sinh thái đa dạng bậc nhất thế giới. Đường xích đạo không chỉ là khái niệm khoa học mà còn là minh chứng cho sự kết nối giữa con người với Trái đất – nơi mọi sự sống được bắt đầu và duy trì.
Đối với lực lượng hải quân, nghi lễ còn thể hiện niềm tự hào nghề nghiệp và bản sắc của người lính biển. “Việc vượt qua xích đạo và tham gia nghi lễ truyền thống đánh dấu cột mốc quan trọng, thể hiện sự dũng cảm và là phần thưởng tinh thần, đồng thời khẳng định năng lực làm chủ tàu, làm chủ vùng biển xa, góp phần giáo dục tinh thần yêu biển, gắn bó với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển”, Trưởng đoàn công tác trên Tàu 016 khẳng định.
Thay mặt đoàn công tác, Đại tá Nguyễn Minh Lành nhiệt liệt chúc mừng toàn thể cán bộ, chiến sĩ Tàu 016-Quang Trung và các lực lượng tham gia chuyến hải trình đã chính thức vượt qua đường xích đạo – một kỷ niệm đáng nhớ, đánh dấu cột mốc quan trọng trong đời quân ngũ và nghề đi biển của mỗi thủy thủ.
Việt Nam không nằm trên đường xích đạo. Đất nước ta nằm chủ yếu ở vùng nhiệt đới, toàn bộ lãnh thổ đều nằm ở phía bắc đường xích đạo. Chính vì vậy, khí hậu của Việt Nam mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm, có sự phân hóa và thay đổi rõ rệt giữa các mùa.
Đường xích đạo nằm ở vĩ độ 0 độ, chia Trái đất thành hai phần bằng nhau. Đây là đường vĩ tuyến duy nhất trên Trái đất không có sự chênh lệch đối với trục quay của hành tinh và cũng là vĩ tuyến có độ dài lớn nhất, khoảng 40.075 km. Xích đạo tượng trưng cho sự cân bằng, hòa hợp giữa hai bán cầu, là đường trung tâm kết nối Bắc – Nam, Đông – Tây và giữ vai trò cân bằng năng lượng cho Trái đất.
