Xã hội hóa nạo vét luồng hàng hải sông tiền, thúc đẩy logistics vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Để giải quyết dứt điểm nút thắt này, dự án nạo vét thông luồng hàng hải đoạn từ phao P0 đến phao P17-P18 đã chính thức được Trung ương triển khai theo phương thức xã hội hóa, kết hợp tận thu sản phẩm cát nhiễm mặn nhằm bù đắp chi phí mà không cần sử dụng đến ngân sách nhà nước.

Đây kỳ vọng là bước đi chiến lược giúp hiện thực hóa mục tiêu đưa chuẩn tắc luồng hàng hải đạt độ sâu thiết kế -4,8m theo quy chuẩn kỹ thuật dành cho tàu trọng tải 5.000 DWT, trực tiếp thúc đẩy hạ tầng logistics đường thủy. Cơ sở pháp lý quan trọng nhất cho dự án này là Quyết định số 861/QĐ-BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ NNMT) ban hành ngày 13/3/2026 về việc giao khu vực biển cho Công ty Cổ phần Gia Phú.

Căn cứ quyết định trên, Bộ NNMT đã xác lập ranh giới, giao diện tích mặt biển cụ thể tại khu vực cửa sông Tiền thuộc địa giới hành chính xã Tân Phú Đông để doanh nghiệp triển khai nạo vét tuyến luồng dài khoảng 17,5 km.  

Theo Bộ NNMT, việc giao khu vực biển này cần tuân thủ nghiêm ngặt Luật Biển Việt Nam năm 2012, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024, tạo điều kiện cho đơn vị thi công vừa đảm bảo chuẩn tắc thiết kế luồng lạch, vừa thực hiện đúng quy định về an ninh biên giới, an toàn hàng hải dưới sự giám sát của Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng.

Tiếp nối triển khai, đến ngày 17/3/2026, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ký Quyết định số 705/QĐ-UBND nhằm phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với khối lượng sản phẩm thu hồi từ dự án. Cụ thể, Công ty Cổ phần Gia Phú được phép tận thu khối lượng khoáng sản lên đến 4.513.326,66 m³, bao gồm các nhóm chất liệu như bụi dẻo, sét dẻo, cát sét, cát bụi.

Với mức giá tính tiền cấp quyền khai thác được quy định chi tiết cho từng loại khoáng sản, tổng số tiền doanh nghiệp phải nộp vào ngân sách Nhà nước là 31.829.276.948 đồng (Ba mươi mốt tỷ, tám trăm hai mươi chín triệu, hai trăm bảy mươi sáu nghìn, chín trăm bốn mươi tám đồng). Số tiền này sẽ được nộp thành 02 đợt, trong đó lần đầu tiên nộp 50% ngay sau khi có thông báo của cơ quan Thuế, đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm tài chính của nhà đầu tư đối với tài nguyên quốc gia.

Dưới góc độ quản lý tài nguyên và môi trường, việc triển khai dự án nạo vét luồng hàng hải sông Tiền không chỉ giúp khơi thông mạch máu giao thương mà còn minh chứng cho tư duy kinh tế tuần hoàn. Toàn bộ lượng cát nhiễm mặn, bùn sét tận thu sẽ được điều phối làm vật liệu san lấp cho các dự án hạ tầng trọng điểm, giúp giảm thiểu áp lực khai thác cát sông vốn đang gây ra nhiều hệ lụy về sạt lở.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa quyết định quản lý của Trung ương và địa phương kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, đảm bảo dự án vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về bảo vệ môi trường biển, hải đảo.

Dựa trên lộ trình hồ sơ pháp lý đã hoàn tất, dự kiến khoảng tháng 4 – 5/2026, cơ quan Thuế sẽ chính thức ban hành thông báo nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính đợt 1. Ngay sau khi hoàn tất thủ tục nộp ngân sách, Công ty Cổ phần Gia Phú sẽ được bàn giao mặt bằng trên biển, tiến hành các bước xác lập hiện trường để chính thức khởi công dự án.