- Trong Tuyên bố chung về thúc đẩy triển khai Đối tác Chiến lược Toàn diện, Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng của UNCLOS 1982, nhấn mạnh việc duy trì hòa bình, an ninh, tự do hàng hải, ủng hộ xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất tại Biển Đông.Ủng hộ COC hiệu lực, thực chất
Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Pháp từ ngày 10 – 11/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Tuyên bố chung được công bố sau cuộc hội đàm, trong đó các vấn đề liên quan đến biển, đại dương, an ninh và an toàn hàng hải được đề cập với nhiều nội dung đáng chú ý.
Trên bình diện Biển Đông, Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng thiết yếu của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, nhấn mạnh sự cần thiết của việc tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế và các nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi. Hai bên khẳng định Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) là khuôn khổ pháp lý toàn diện cho tất cả các hoạt động trên biển và đại dương. Trên cơ sở đó, Việt Nam và Pháp kiên quyết phản đối bất kỳ hành động nào đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế.
Tuyên bố chung đồng thời nhấn mạnh yêu cầu duy trì an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không, bảo đảm thương mại không bị cản trở cũng như quyền qua lại vô hại ở Biển Đông và trên toàn thế giới.
Việc hai nước cùng đề cao UNCLOS 1982 và luật pháp quốc tế góp phần nhấn mạnh yêu cầu duy trì trật tự biển dựa trên các nguyên tắc và quy định quốc tế, trong đó các hoạt động trên biển được thực hiện phù hợp với khuôn khổ pháp lý đã được cộng đồng quốc tế thừa nhận. Cùng với việc đề cao vai trò của UNCLOS 1982, Việt Nam và Pháp bày tỏ ủng hộ các nỗ lực xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.
Việc xây dựng một Bộ Quy tắc phù hợp với luật pháp quốc tế được kỳ vọng góp phần củng cố lòng tin, thúc đẩy đối thoại, nâng cao hiệu quả quản lý những vấn đề phát sinh trên biển, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác tại Biển Đông. Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng nhất quán của Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp, bất đồng trên biển bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đồng thời duy trì môi trường thuận lợi cho hợp tác, phát triển.
Từ Biển Đông đến các tuyến hàng hải quốc tế
Các nội dung về an ninh, an toàn, tự do hàng hải trong Tuyên bố chung không chỉ đề cập đến Biển Đông mà còn mở rộng tới các tuyến hàng hải quốc tế. Việt Nam và Pháp tái khẳng định sự gắn kết đối với tự do hàng hải trên các eo biển được sử dụng cho hàng hải quốc tế trên toàn thế giới. Hai bên kêu gọi khôi phục việc qua lại an toàn, liên tục và không bị cản trở của tàu thuyền, phương tiện bay qua eo biển Hormuz, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.
Nội dung này đặt vấn đề bảo đảm an toàn, tự do hàng hải trong một không gian rộng hơn, gắn với sự ổn định của các tuyến giao thương quốc tế. Đối với Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở thương mại cao, sự an toàn, thông suốt của các tuyến hàng hải quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng.
Hợp tác biển Việt Nam – Pháp không chỉ tập trung vào các vấn đề an ninh, an toàn và tự do hàng hải mà còn mở rộng sang quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững các nguồn tài nguyên biển. Hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thủy sản. Đáng chú ý, phía Pháp tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong vấn đề chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), đồng thời thúc đẩy phát triển nghề cá bền vững. Sự hỗ trợ này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục triển khai các giải pháp chống khai thác IUU, nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Bên cạnh đó, Việt Nam và Pháp ghi nhận tầm quan trọng của việc bảo tồn, quản lý bền vững đại dương, thúc đẩy hợp tác khoa học – công nghệ trong lĩnh vực biển, tăng cường phối hợp đối với những vấn đề mới nổi liên quan đến quản trị đại dương.
Từ an ninh hàng hải, tự do hàng hải đến chống khai thác IUU, bảo tồn và quản lý bền vững đại dương, các nội dung trong Tuyên bố chung cho thấy hợp tác biển giữa Việt Nam và Pháp đang được triển khai trên nhiều phương diện, gắn kết yêu cầu bảo đảm an ninh, thượng tôn pháp luật với mục tiêu phát triển bền vững. Thông qua những định hướng hợp tác này, Việt Nam và Pháp cùng góp phần thúc đẩy một môi trường biển hòa bình, ổn định, an toàn và dựa trên luật pháp quốc tế, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hàng hải, thương mại và hợp tác phát triển bền vững trên biển.