Hội thảo “Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và Hành động”

Hội thảo có sự tham của các đại biểu đến từ bộ/ ngành trung ương, các sở/ngành, xã/phường của TP Hà Nội, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh/thành phố lân cận. Hội thảo cũng vinh dự đón tiếp các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế cùng các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và 30 cơ quan báo chí trung ương, địa phương.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt, khi Chính phủ và Hội đồng Nhân dân TP Hà Nội liên tiếp ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm cải thiện chất lượng không khí, kiểm soát các nguồn phát thải và thúc đẩy mô hình phát triển đô thị xanh, bền vững.

Nổi bật là Quyết định số 2530/QD – TTg ngày 19/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Các đại biểu, khách mời thảo luận về các giải pháp thúc đẩy giao thông xanh và giao thông công cộng tại Hà Nội. Ảnh Dương Triều

Kế hoạch đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng như đến năm 2030, nồng độ bụi PM2.5 tại Hà Nội giảm 20% so năm 2024. Sau năm 2030, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Hà Nội giảm trung bình 5 µg/m³ theo mỗi kỳ kế hoạch 5 năm, mục tiêu đến năm 2045, nồng độ bụi PM25 đạt mức quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng môi trường không khí xung quanh.

Quyết định số 43/2025/QD – TTg ngày 28/11/2025 quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, đặt ra lộ trình cụ thể về vấn đề kiểm định khí thải xe ô tô lưu hành, trong đó kiểm soát chặt chẽ hơn ở hai thành phố là Hà Nội và TPHCM.

Đặc biệt, ngày 26/11/2025, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 57 về thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố với lộ trình cụ thể và  giải pháp đồng bộ hạn chế phát thải từ hoạt động giao thông, thúc đẩy giao thông xanh, giao thông công cộng.

Các chính sách trên tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc triển khai các giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí một cách đồng bộ, quyết liệt và thực chất hơn, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức trong thực thi.

Trong khuôn khổ hội thảo, các tham luận của đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã cung cấp bức tranh toàn diện về hiện trạng ô nhiễm không khí Hà Nội và các địa phương lân cận trong thời gian qua, nhận diện các nhóm nguồn thải chính và đề xuất những giải pháp tổng thể, khả thi trong giai đoạn tới.

Hai phiên tọa đàm chuyên sâu xoay quanh thúc đẩy giao thông xanh, giao thông công cộng và kiểm soát các nguồn thải từ xây dựng, công nghiệp, làng nghề, hoạt động đốt mở là diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế cùng nhau chia sẻ, thảo luận những mô hình hay, sáng kiến thực tiễn, làm rõ con đường từ chính sách đến hành động.

Ban Tổ chức kỳ vọng Hội thảo sẽ góp phần định hướng chính sách, kết nối các bên liên quan, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy sự chung tay hành động vì mục tiêu xây dựng một Hà Nội xanh hơn, đáng sống hơn, với bầu không khí trong lành hơn.

Phát biểu khai mạc hội thảo, nhà báo Phùng Công Sưởng – Tổng Biên tập Báo Tiền Phong chia sẻ: “Chúng tôi kỳ vọng Hội thảo hôm nay không chỉ dừng lại ở việc nhận diện thách thức, mà quan trọng hơn là đề xuất được các giải pháp khả thi, có lộ trình rõ ràng và cơ chế phối hợp cụ thể…Sau Hội thảo sáng nay, các ý kiến góp ý sẽ được Ban tổ chức chuyển đến các cơ quan, đơn vị chức năng, nhằm cùng nhau kiến tạo giải pháp, thúc đẩy hành động vì một Hà Nội xanh hơn, trong lành hơn”.

Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Lê Thanh Thủy cho biết, thành phố xác định rõ quan điểm xuyên suốt: Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Hà Nội đang triển khai các giải pháp mang tính toàn diện, từ hoàn thiện chính sách, áp dụng các biện pháp kỹ thuật đến huy động nguồn lực tài chính nhằm kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải chính.

Theo bà Lê Thanh Thủy, nếu không “bắt đúng bệnh”, việc xử lý sẽ dàn trải, kém hiệu quả. “Trong năm 2026, Sở sẽ hoàn thành công tác kiểm kê nguồn thải. Khi có dữ liệu đầy đủ, chúng ta mới có thể tập trung nguồn lực xử lý đúng nguồn gây ô nhiễm lớn nhất, từ đó cải thiện chất lượng không khí một cách thực chất”, bà Thủy nhấn mạnh.

Ở góc độ thực thi, Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội cho rằng, môi trường là vấn đề liên quan trực tiếp đến mọi người dân, vì vậy phải được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu. Hiện, thành phố Hà Nội đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, trong đó phần lớn là xe máy, tạo áp lực rất lớn cho hạ tầng giao thông và môi trường đô thị.

Theo Trung tá Đào Việt Long, khi triển khai vùng phát thải thấp, yêu cầu đặt ra là phải có điểm trung chuyển, bãi đỗ và hạ tầng phù hợp để bảo đảm sinh hoạt bình thường của người dân. Từ nay đến thời điểm thí điểm LEZ, công tác tuyên truyền cần đi trước một bước. Người dân phải được thông tin rõ ràng cung đường nào, khung giờ nào hạn chế phương tiện. Khi người dân hiểu, đồng thuận và ủng hộ, việc triển khai sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn.

Ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường,Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phát biểu tại hội thảo. Ảnh Dương Triều

Ở góc độ khoa học và chính sách, Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho rằng, quản lý chất lượng không khí không thể dựa trên cảm nhận hay những đánh giá chung chung. Giải pháp đột phá là số hóa toàn bộ nguồn thải, xây dựng bản đồ phát thải “sống”, được cập nhật liên tục theo thời gian thực.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết ô nhiễm không khí hiện nay tập trung chủ yếu tại  Hà Nội và các tỉnh lân cận, trong đó bụi mịn PM2.5 thường xuyên vượt ngưỡng cho phép, đặc biệt nghiêm trọng vào mùa khô.

“Ô nhiễm không khí đang ở xu thế gia tăng và chúng ta phải tìm cách kìm hãm, đảo ngược xu thế này”, ông Tuấn nói, đồng thời nhấn mạnh Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được ban hành với các mục tiêu rất tham vọng.