- Theo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Malaysia những năm qua liên tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt hiện vẫn đối mặt thách thức lớn từ làn sóng chuyển đổi xanh, đặc biệt khi Malaysia cùng khối các quốc gia Hồi giáo áp dụng ưu đãi riêng cho sản phẩm đạt chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị doanh nghiệp).Thị trường Malaysia – cơ hội vàng cho nông, thủy sản thế mạnh Việt Nam
Phát biểu tại Hội thảo “Đẩy mạnh sản xuất xanh và xuất khẩu bền vững cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào thị trường Malaysia” ngày 23/4, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. HCM (ITPC) cho biết, kim ngạch thương mại song phương hai nước ghi nhận nhiều tín hiệu rất tích cực.
Đại diện ITPC dẫn số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan Việt Nam cho biết, tính đến năm 2025, tổng kim ngạch đã vượt mốc 15 tỷ USD, tăng trưởng 5% so với năm 2024. Riêng tại TP. HCM, xuất khẩu sang thị trường này năm 2025 đạt trên 708 triệu USD. Hai quốc gia hiện đang nỗ lực hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên mức 25 tỷ USD vào năm 2030.
Dưới góc nhìn thực tiễn, ông Ngô Quang Hưng, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Malaysia chỉ ra rằng, dù Malaysia tự chủ tới 115% về thịt gia cầm nhưng lại đang đối mặt sự thiếu hụt nghiêm trọng về rau củ khi tỷ lệ tự cung chỉ đạt 60%. Đây trở thành cơ hội vàng cho các mặt hàng nông, thủy sản thế mạnh phía Việt Nam như gạo, ớt tươi, rau lá xanh, dừa, cá tra chế biến,… thâm nhập vào khoảng trống thị trường này.
Chia sẻ về tầm nhìn chiến lược, ông Firdauz Othman, Tổng Lãnh sự Malaysia tại TP. HCM đánh giá, quy mô thị trường Halal toàn cầu hiện đạt khoảng 2,3 nghìn tỷ USD, dự báo sẽ sớm tăng vọt lên 20 nghìn tỷ USD vào năm 2028. Tuy nhiên, thị hiếu tiêu dùng đang có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Ông Muhammad Naim bin Aziz, đại diện Cục Phát triển Hồi giáo Malaysia tiết lộ, người tiêu dùng, đặc biệt thế hệ Gen Z tại nước này, đang dịch chuyển mạnh sang mô hình “Halal bền vững” – kết hợp giữa đạo đức tôn giáo và trách nhiệm môi trường.
Đồng quan điểm, bà Zaimah Osman, Lãnh sự Thương mại thuộc Cục Xúc tiến Thương mại Quốc gia Malaysia khẳng định, ngành công nghiệp Halal đóng góp tới 8,1% GDP của Malaysia năm 2025 (tương đương 35 tỷ USD). Bà Osman nhấn mạnh, việc đạt chứng nhận Halal sẽ trở thành công cụ giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn ESG và ISO toàn cầu nhờ tính tương thích trong việc truy xuất nguồn gốc, quy trình sản xuất sạch.
Ưu đãi thuế, phí tới 20% cho sản phẩm Việt đáp ứng tiêu chuẩn
Để hiện thực hóa tiềm năng xuất khẩu, phía Malaysia đã công bố nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp Việt Nam. Cụ thể, ông Ngô Quang Hưng cho biết, sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn ESG và Halal sẽ được Chính phủ Malaysia giảm từ 5 – 10% thuế quan, đồng thời cắt giảm lên đến 20% phí kiểm duyệt nhập khẩu. Đây là những ưu đãi tài chính trực tiếp giúp hàng Việt gia tăng sức cạnh tranh về giá.
Về mặt kết nối giao thương, Tổng Lãnh sự Firdauz Othman đã trực tiếp mời doanh nghiệp Việt tham gia Hội chợ MIHAS 2026, dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 tại Kuala Lumpur – nền tảng giao thương Halal lớn nhất thế giới. Bên cạnh đó, để hỗ trợ về pháp lý, đại diện JAKIM cũng làm rõ danh sách các tổ chức tại Việt Nam được Malaysia công nhận năng lực cấp chứng chỉ Halal, bao gồm: Văn phòng Chứng nhận Halal Việt Nam (HCA), Tổ chức Halal Việt Nam (HVN), Công ty TNHH Halal Quốc gia Việt Nam, VINAHIC và GHC.
Sự đồng hành này từ phía Malaysia được kỳ vọng sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt khối vừa và nhỏ, tự tin vượt qua các quy định mới về Trách nhiệm Nhà sản xuất Mở rộng (EPR) bắt đầu áp dụng bắt buộc từ năm 2026.