Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực thủy sản sắp có hiệu lực, những điểm cần lưu ý

Những điểm mới trọng tâm về xuất khẩu và quản lý khai thác

Ban hành ngày 4/8/2026, Thông tư số 33/2026/TT-BNNMT tập trung sửa đổi những quy định cốt lõi của 4 thông tư lớn, mang lại những tác động trực tiếp đến toàn bộ chuỗi giá trị thủy sản. Đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ, quy trình cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (COA) được phân loại chi tiết thành 4 trường hợp cụ thể dựa trên nguồn gốc nguyên liệu khai thác hoặc nuôi trồng. Điểm đáng chú ý là hồ sơ bằng tiếng nước ngoài nay được miễn bản dịch tiếng Việt nếu là tiếng Anh hoặc song ngữ Anh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí. Tuy nhiên, cơ quan quản lý sẽ kiên quyết từ chối cấp COA đối với các lô hàng trùng khớp với danh mục cấm nhập khẩu của Hoa Kỳ, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp lưu trữ toàn bộ hồ sơ chứng minh tối thiểu 36 tháng.

Trong lĩnh vực khai thác, truy xuất nguồn gốc, thông tư cũng vạch ra lộ trình chuyển đổi số mạnh mẽ khi bắt buộc áp dụng nhật ký khai thác điện tử đối với tàu cá dài từ 15m trở lên từ ngày 1/6/2027 và từ 12m trở lên từ ngày 1/9/2027. Sổ danh bạ thuyền viên bản giấy cũng sẽ chính thức “khai tử” và chỉ có giá trị đến hết ngày 30/9/2026 để nhường chỗ hoàn toàn cho sổ điện tử. Bên cạnh đó, một số thủ tục như thời gian giải quyết xác nhận nguồn gốc nhập khẩu được rút ngắn còn 2 ngày làm việc, nhiều quy định phức tạp khác như thu lại bản chính giấy biên nhận bốc dỡ đã được bãi bỏ nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân.

Yêu cầu thực thi cho các bên liên quan

Sự thay đổi toàn diện từ Thông tư 33/2026/TT-BNNMT đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng, nghiêm túc từ tất cả các bên trong ngành. Đối với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, việc chủ động cập nhật danh mục cấm của thị trường Hoa Kỳ, kiểm soát chặt chẽ bản dịch hồ sơ, duy trì lưu trữ đủ 36 tháng là điều kiện sống còn để tránh rủi ro pháp lý. Về phía ngư dân, chủ tàu, việc nhanh chóng làm quen với hệ thống sổ danh bạ điện tử trước thời hạn cuối tháng 9/2026 và chuẩn bị hạ tầng cho nhật ký điện tử là yêu cầu bắt buộc để phương tiện có thể hoạt động hợp pháp.

Song song đó, các cơ quan quản lý nhà nước từ cấp trung ương đến địa phương, đặc biệt là UBND các cấp, ban quản lý cảng cá, cần chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, hạ tầng kỹ thuật để thực thi việc phân cấp công bố cảng cá (tỉnh quản lý loại I, II; xã quản lý loại III) cũng như giải quyết các thủ tục trực tuyến. Sự đồng bộ này không chỉ giúp tháo gỡ điểm nghẽn hành chính mà còn là chìa khóa để ngành thủy sản Việt Nam nâng cao uy tín, củng cố vị thế vững chắc trên thị trường toàn cầu.