Việt Nam đón làn sóng đầu tư xanh từ Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu của EU

Tại Diễn đàn “Doanh nghiệp và Đầu tư EU-Việt Nam”, ông Jozef Síkela nhấn mạnh Việt Nam là nền kinh tế tăng trưởng nhanh, có dân số trẻ, giàu tiềm năng và đang thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ. Theo ông, với Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu”, EU mong muốn đưa các doanh nghiệp và nhà đầu tư châu Âu đến gần hơn với Việt Nam, biến những định hướng hợp tác thành dự án cụ thể, qua đó tạo việc làm, thúc đẩy chuyển đổi xanh và đóng góp cho tăng trưởng dài hạn.

Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu” là sáng kiến lớn của EU nhằm thu hẹp khoảng cách đầu tư toàn cầu, với mục tiêu huy động tối đa 400 tỷ euro từ nguồn lực công và tư trong giai đoạn 2021-2027. Tại Việt Nam, tinh thần hợp tác theo mô hình “Nhóm châu Âu” đang dần được cụ thể hóa bằng các gói tài chính và các chương trình đầu tư có quy mô đáng kể. Theo thông tin được công bố, EU đang triển khai gói đầu tư 560 triệu euro nhằm hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế tại Việt Nam.

Ông Jozef Síkela thông báo EU đang triển khai gói đầu tư 560 triệu euro để hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế Việt Nam.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là dự án nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái có công suất 1.200 MW, tổng giá trị khoảng 900 triệu euro. Dự án này được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt trong việc nâng cao năng lực lưu trữ điện, tăng độ ổn định cho hệ thống điện quốc gia và hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo vào lưới điện. Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, đây được xem là hạng mục hạ tầng quan trọng, tạo nền tảng kỹ thuật cho quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng an toàn và bền vững hơn.

Song song với lĩnh vực năng lượng, EU cũng khởi động Cơ sở hỗ trợ giao thông bền vững trị giá 40 triệu euro, với mục tiêu huy động hơn 1 tỷ euro đầu tư cho các dự án đường sắt và giao thông đô thị. Đây là hướng đi phù hợp với nhu cầu phát triển hạ tầng hiện đại, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống tại các đô thị lớn của Việt Nam. Việc ưu tiên cho giao thông công cộng, giao thông khối lượng lớn và mô hình vận tải xanh không chỉ giúp giảm áp lực hạ tầng mà còn tạo dư địa để các địa phương phát triển theo hướng văn minh, bền vững.

Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer cho biết, với vai trò là định chế tài chính của EU, EIB sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình triển khai các dự án quy mô lớn. Theo bà, những kết quả đạt được từ tuyến Metro số 3 tại Hà Nội là minh chứng rõ nét cho hiệu quả hợp tác giữa các đối tác châu Âu với Việt Nam trong phát triển hạ tầng bền vững. EIB cũng xác định các lĩnh vực ưu tiên đầu tư tại Việt Nam là năng lượng, giao thông bền vững và tài chính xanh. Từ năm 1997 đến nay, ngân hàng này đã đầu tư khoảng 800 triệu euro vào các dự án liên quan đến hạ tầng bền vững, giao thông vận tải và hành động khí hậu tại Việt Nam.

Một bước đi đáng chú ý khác là thỏa thuận tài trợ 200 triệu euro giữa EIB và Techcombank, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho các dự án năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và giao thông sạch. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp trong nước đang đứng trước yêu cầu đổi mới công nghệ, cắt giảm phát thải và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về môi trường, xã hội và quản trị, nguồn tín dụng xanh được kỳ vọng sẽ tạo thêm lực đẩy cho khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi phát triển.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh Việt Nam mong muốn EU tiếp tục hỗ trợ tiếp cận các nguồn tài chính xanh.

Về phía Việt Nam, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc khẳng định EU là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu, đồng thời nhấn mạnh mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của EU trong tiếp cận các nguồn tài chính xanh. Việt Nam ưu tiên thu hút đầu tư có chọn lọc vào các lĩnh vực như kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng công bằng. Cùng với đó, phía Việt Nam cũng đề nghị EU hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật để doanh nghiệp trong nước từng bước tích hợp tốt hơn các tiêu chuẩn ESG vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục kêu gọi các nước thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA). Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng để củng cố hành lang pháp lý an toàn, ổn định, giúp doanh nghiệp hai bên yên tâm mở rộng hợp tác đầu tư trong dài hạn. Khi môi trường pháp lý được hoàn thiện hơn, các cơ hội tận dụng hiệu quả hai thị trường năng động là ASEAN và EU cũng sẽ được mở rộng đáng kể.

Ngoài các thỏa thuận lớn về năng lượng và tài chính, diễn đàn cũng ghi nhận nhiều ký kết và biên bản ghi nhớ trong các lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, vận tải, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, hàng không, cảng xanh, y tế số và khám chữa bệnh từ xa. Điều này cho thấy hợp tác Việt Nam – EU đang được mở rộng theo hướng đa ngành, không chỉ dừng ở thương mại hay đầu tư truyền thống mà đang tiến sâu hơn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, gắn với đổi mới sáng tạo và chất lượng tăng trưởng./.