- Tối 28/4, tỉnh Nghệ An đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của 33 liệt sĩ thanh niên xung phong (TNXP) tại hang Hoả Tiễn. Lễ kỷ niệm 60 năm (28/4/1966 - 28/4/2026) ngày hy sinh của 33 liệt sĩ TNXP là sự kiện đặc biệt, được tổ chức tại Khu di tích Hang Hoả Tiễn và Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt (phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An).
Cách đây 6 thập kỷ, vào ngày 28/4/1966 đã chứng kiến một sự kiện bi tráng: 33 chiến sĩ TNXP Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.
Năm 1964 – 1965, đế quốc Mỹ đã tập trung lực lượng, sử dụng vũ khí hiện đại mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc nhằm đánh phá hậu phương, cắt đứt các tuyến giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam.
Trong bối cảnh đó, để đảm bảo chi viện kịp thời cho miền Nam, ngày 27/4/1965, Bộ Giao thông – Vận tải thành lập đơn vị TNXP “Ba sẵn sàng” C271, Đội 27 gồm 150 đồng chí, chia thành nhiều tổ đội, mỗi tổ đảm nhiệm một nhiệm vụ khác nhau như: nạo vét kênh nhà Lê, bốc dỡ hàng hóa; bảo vệ an toàn đường sắt, đường bộ từ Khe Nước lạnh vào cầu Hoàng Mai…
Trong đó, Tổ 4 có 36 đồng chí (14 nam, 22 nữ) từ các tỉnh Nghệ An, Hà Nam, Thanh Hóa, Thái Bình, Thừa Thiên Huế được giao nhiệm vụ khai thác đá để xây dựng đoạn đường vào ga Hoàng Mai và khắc phục kịp thời các sự cố trên tuyến đường sắt khi bom Mỹ đánh phá.
Khoảng 9 giờ, sáng ngày 28/4/1966, trong khi đang làm nhiệm vụ khai thác đá trên công trường, bất ngờ có kẻng báo động, mọi người chạy vào hang đá trú ẩn, cũng là lúc máy bay địch dội một loạt bom làm rung chuyển cả khu vực, sau đó là 2 quả đạn rocket bắn thẳng vào nơi trú ẩn. Toàn bộ cửa hang chìm trong khói bụi dày đặc, cây cối đổ ngã, hàng trăm khối đất đá bịt kín lối vào.
Khi các tổ đội công nhân xung quanh lập tức chạy ra hiện trường ứng cứu thì tìm kiếm được 4 đồng chí ở phía cửa hang, còn lại 32 đồng chí khác thì không thể tiếp cận do cửa hang bị sập.
Lực lượng cứu hộ đào bới suốt đêm, đến sáng hôm sau thì một phần cửa hang được mở. Trong hang, gần như toàn bộ thi thể các anh chị nằm ngổn ngang, không còn ai nguyên vẹn. Thật xót xa, khi mà 33 anh chị đã nằm lại vĩnh viễn nơi đây khi tuổi đời còn rất trẻ, người trẻ nhất mới tròn 16 tuổi.
Năm 2003, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã quyết định công nhận 33 TNXP Tổ 4, đơn vị C271, đội 27 là Liệt sỹ và cấp bằng Tổ quốc ghi công. Năm 2011, Hang Hỏa Tiển và Nghĩa trang Liệt sĩ Đường sắt được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích Quốc gia.
Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành xúc động: Thay mặt Lãnh đạo UBND tỉnh, xin được bày tỏ lòng biết ơn và tri ân sâu sắc tới các Mẹ Việt Nam Anh hùng; Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng lao động; các đồng chí lão thành cách mạng; các đồng chí thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ, gia đình có công với đất nước, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, công nhân quốc phòng, cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang và toàn thể Nhân dân đã cống hiến xương máu, sức lực, tài năng trí tuệ, đã học tập, lao động và chiến đấu không ngừng cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ông Thái Văn Thành khẳng định, tự hào, tri ân quá khứ, chúng ta càng ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm với hiện tại và tương lai. Phát huy truyền thống, trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Nghệ An đã đoàn kết một lòng, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức, đạt được những thành tựu toàn diện, đáng tự hào. Từ một tỉnh còn nhiều khó khăn, thuần nông, Nghệ An đã xây dựng được một nền tảng kinh tế – xã hội ngày càng vững chắc trên tất cả các mặt. Kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng khá, văn hóa – xã hội có nhiều tiến bộ vượt bậc, quốc phòng – an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo.
Thể hiện sự quan tâm, tri ân sâu sắc, tại chương trình Ban Tổ chức đã trao tặng nhiều phần quà ý nghĩa tới thân nhân các gia đình liệt sĩ và các cựu TNXP.