Trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 – Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam – Liên bang Nga

Sự kiện trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37″ – Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam – Liên bang Nga” là dấu mốc trang trọng kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 – 12/4/2026) – một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại. Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt, khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian – là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay.

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, ông Đặng Thanh Tùng chia sẻ: “Để lưu giữ và lan tỏa những ký ức lịch sử quý báu về hành trình của chuyến bay Soyuz 37, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga đã phối hợp chặt chẽ trong việc nghiên cứu, giải mật và công bố nhiều ấn phẩm tư liệu có giá trị trong thời gian qua. Trên nền tảng đó, trưng bày hôm nay tiếp tục được tổ chức với sự chuẩn bị công phu, kết hợp giữa tài liệu và hiện vật quý và ứng dụng công nghệ hiện đại, mang đến cho công chúng một trải nghiệm toàn diện, sinh động về hành trình từ huấn luyện, bay vào vũ trụ đến ngày trở về vinh quang”.

Ông Đặng Thanh Tùng – Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phát biểu khai mạc. Ảnh: BTC

Ông cũng bày tỏ thêm, trưng bày không chỉ tái hiện một sự kiện lịch sử đặc biệt, mà còn khẳng định giá trị bền vững của tài liệu lưu trữ – những bằng chứng xác thực kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần củng cố niềm tin và mở rộng hợp tác trong tương lai.

Ông Gennady Bezdetko, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam, bày tỏ: “Tôi tin tưởng rằng trưng bày sẽ đóng góp quan trọng vào việc tăng cường hợp tác đa lĩnh vực giữa hai quốc gia. Sự hiện diện tại sự kiện hôm nay của nhân chứng trực tiếp của những sự kiện lịch sử ấy – đồng chí Phạm Tuân – càng làm tăng thêm ý nghĩa đặc biệt của chương trình. Những ký ức và trải nghiệm cá nhân của ông giúp chúng ta hiểu rõ hơn quy mô và chiều sâu của quan hệ song phương, cả trong quá khứ lẫn hiện tại”.

Chia sẻ về chuyến bay lịch sử trên con tàu Soyuz 37, Trung tướng Phạm Tuân – người Việt Nam đầu tiên chinh phục khoảng không vũ trụ, vẫn vẹn nguyên niềm xúc động. Ông bồi hồi nhớ lại những cung bậc cảm xúc đan xen: từ sự tự hào mãnh liệt đến những giây phút căng thẳng tột độ khi thực hiện thao tác ghép nối tàu đầy nguy hiểm. Đối với ông, chuyến bay là minh chứng sống động cho tình hữu nghị sắt son giữa Việt Nam và Liên Xô, đồng thời là cột mốc quan trọng đưa trí tuệ Việt vươn tầm, tiếp cận với những tinh hoa của ngành khoa học vũ trụ thế giới.

Trưng bày không chỉ là dịp nhìn lại một dấu mốc lịch sử đặc biệt, mà còn mở ra không gian kết nối giữa Quá khứ – Hiện tại – Tương lai thông qua sự hội tụ của nhân chứng, tư liệu và hiện vật. Qua đó, góp phần lan tỏa sâu rộng hơn nữa những giá trị lịch sử, khoa học và tinh thần hợp tác quốc tế, đồng thời tiếp tục bồi đắp, làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga trong giai đoạn mới.

Trung tướng, Anh hùng LLVTND Phạm Tuân và Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga Gennady Bezdetko. Ảnh: BTC

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức đã ra mắt ấn phẩm “Việt Nam – Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam – Hội nghị Paris” – kết quả hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga. Ấn phẩm được biên soạn song ngữ Việt – Nga, tập hợp nhiều tài liệu lưu trữ có giá trị, trong đó có các tài liệu lần đầu tiên được công bố.

Các ấn phẩm đã được số hóa dưới dạng ebook, cho phép công chúng tra cứu, trải nghiệm trực tiếp tại không gian trưng bày, đồng thời có thể truy cập và tải về thông qua Cổng thông tin điện tử cũng như trên fanpage chính thức của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Việc đa dạng hóa hình thức tiếp cận này góp phần mở rộng khả năng khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ, đưa tài liệu đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Sự kiện là minh chứng sinh động cho vai trò của tài liệu lưu trữ trong việc bảo tồn ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và góp phần tăng cường hiểu biết, giao lưu, hợp tác giữa các quốc gia.