Đánh thức tiềm năng kinh tế biển nhờ gắn kết du lịch sinh thái với nuôi trồng thủy sản

Khai thác lợi thế kinh tế không gian biển Vân Đồn

Nhằm khắc phục tình trạng đơn điệu hóa sản phẩm, gia tăng tính bền vững cho hệ sinh thái kinh tế địa phương, UBND đặc khu Vân Đồn đã phê duyệt Phương án thí điểm phát triển mô hình du lịch sinh thái biển đảo gắn với NTTS trong năm 2026.

Về mặt kinh tế – kỹ thuật, chủ trương này đóng vai trò cụ thể hóa Đề án phát triển NTTS trên biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Mô hình được quy hoạch triển khai tại 16 vùng nuôi nhuyễn thể và cá biển tập trung, qua đó hình thành chuỗi giá trị tích hợp khép kín theo mô hình “Nuôi trồng – Chế biến – Dịch vụ du lịch”. Cách tiếp cận này cho phép tối ưu hóa nguồn lực tài nguyên sẵn có, đồng thời giải quyết bài toán hiệu quả sử dụng không gian mặt nước biển.

Sở hữu vùng biển rộng khoảng 1.620 km² cùng hơn 600 đảo lớn nhỏ cùng hệ sinh thái Vườn Quốc gia Bái Tử Long, Vân Đồn có biên độ địa lý thuận lợi để phát triển các loại hình kinh tế biển đa mục tiêu.

Theo phương án triển khai, trong năm 2026, địa phương định hướng chuẩn hóa từ 8 đến 10 mô hình “Bè nuôi kiểu mẫu”. Các cơ sở tham gia phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt: diện tích nhà bè chính tối thiểu 250m²; tỷ lệ phân bổ không gian sản xuất, NTTS chiếm 40 – 50%, trong khi khu vực dịch vụ du lịch chiếm 20 – 25%. Điểm cốt lõi trong đầu tư hạ tầng là việc bắt buộc ứng dụng 100% vật liệu thân thiện với môi trường (như HDPE) theo quy chuẩn kỹ thuật, nhằm giảm thiểu rủi ro suy thoái môi trường sinh thái, bảo đảm năng lực chống chịu trước thiên tai.

Kỳ vọng tăng trưởng kinh tế

Việc lồng ghép hoạt động dịch vụ du lịch trực tiếp vào các vùng nuôi biển tập trung mang lại các tác động kinh tế đa chiều, trong đó mô hình tích hợp được kỳ vọng giúp nâng cao giá trị sản xuất thủy sản từ 15 – 17% trên cùng một đơn vị diện tích mặt nước so với phương thức nuôi trồng thuần túy, đồng thời phương án đặt mục tiêu chuyển đổi khoảng 500 đến 700 lao động từ khu vực thuần ngư nghiệp sang các hoạt động cung ứng dịch vụ du lịch để qua đó nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Bên cạnh đó, các hoạt động này dự kiến thu hút trên 90.000 lượt khách tham gia trải nghiệm trong năm 2026, tạo nguồn thu ước đạt 225 tỷ đồng từ khu vực thí điểm, góp phần hoàn thành chỉ tiêu đón trên 3 triệu lượt khách cùng doanh thu dịch vụ du lịch trên 6.500 tỷ đồng của toàn đặc khu.

Từ góc độ quản lý kinh tế vĩ mô cấp địa phương, mô hình thí điểm tại Vân Đồn phản ánh xu hướng tất yếu trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu. Việc gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế thủy sản, kinh tế du lịch không chỉ tạo ra công cụ phòng ngừa rủi ro thị trường cho ngư dân mà còn tạo động lực để định hình chuỗi cung ứng dịch vụ biển chuyên nghiệp, minh bạch, phát triển theo hướng phát thải các-bon thấp.