- Trong khi cả nước đang dồn lực triển khai các đợt cao điểm hành động theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, một số chủ tàu vẫn cố tình lách luật bằng thủ đoạn gian lận tọa độ tinh vi. Vụ việc tháo, gửi thiết bị giám sát hành trình (VMS) vừa bị phát hiện tại Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) minh chứng điển hình cho thấy: mọi hành vi gian lận tọa độ nhằm đối phó cơ quan chức năng đều sẽ bị lật tẩy, trả giá đắt.“Tín hiệu ma” tại đặc khu Bạch Long Vĩ
Tinh thần chỉ đạo quyết liệt từ Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ đang lan tỏa mạnh mẽ khắp các vùng biển, khi cả nước dồn toàn lực siết chặt kỷ cương nhằm gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU. Thế nhưng, ngay giữa đợt cao điểm thắt chặt kiểm soát tàu cá ra vào cảng, Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ (Chi cục Kiểm ngư Vùng I) vẫn phát hiện một kịch bản “qua mặt” hệ thống vệ tinh cực kỳ tinh vi.
Trưa ngày 22/7, màn hình Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) báo hai tàu cá mang số hiệu BV-92338-TS và BV-92339-TS vẫn đang neo đậu an toàn tại âu cảng phía Tây Bắc đảo Bạch Long Vĩ. Tuy nhiên, khi kiểm tra thực tế lòng cảng, lực lượng chức năng hoàn toàn không thấy hai tàu này.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Tổ công tác liên ngành đã kiểm tra đột xuất một tàu vỏ composite hành nghề tạp hóa đang neo tại đây, phát hiện: 2 thiết bị VMS của hai tàu cá trên đã bị tháo rời, đang được đấu nối với bình ắc quy, tấm pin năng lượng mặt trời để sạc điện, phát tín hiệu giả liên tục. Tàu thật thì đã lén lút “vượt rào” ra khơi khai thác.
Từ xử phạt hành chính đến nguy cơ bị xử lý hình sự
Sự can thiệp quyết liệt của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ cùng Công an TP. Hải Phòng đã buộc chủ tàu, thuyền trưởng phải đưa phương tiện quay về trình diện. Đến ngày 30/7, hai tàu cá vi phạm đã bị di lý về đất liền, chính thức bàn giao cho Công an thành phố Hải Phòng thụ lý điều tra, xử lý nghiêm theo quy định.
Vụ việc là bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho cộng đồng ngư dân về những hậu quả pháp lý nặng nề. Theo Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hành vi tháo, gửi, cố tình vô hiệu hóa hoặc làm sai lệch dữ liệu VMS sẽ bị phạt tiền kịch khung lên tới hàng trăm triệu đồng, đồng thời áp dụng hình phạt bổ sung tước quyền sử dụng chứng chỉ thuyền trưởng, giấy phép khai thác. Nghiêm trọng hơn, khi hồ sơ đã chuyển sang cơ quan Công an, các hành vi tổ chức tháo gửi VMS nhằm vượt ranh giới vùng biển hoặc cản trở hoạt động của cơ quan chức năng hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Không dừng lại ở khung hình phạt, việc cố tình làm giả tọa độ còn trực tiếp tước đi “phao cứu sinh” của chính con tàu; bởi khi gặp sự cố, bão gió bất ngờ trên biển, lực lượng cứu hộ sẽ hoàn toàn mất phương hướng, không thể ứng cứu kịp thời. Như vậy, hành vi cố tình lách luật có nguy cơ trực tiếp đẩy hàng vạn ngư dân làm ăn chân chính vào thế khó, tổn hại đến nỗ lực chung của cả nước trong hành trình gỡ bỏ “thẻ vàng” EC.
Việc lật tẩy thủ đoạn tháo gửi VMS tại Bạch Long Vĩ khẳng định quyết tâm “không có vùng cấm” của các lực lượng thực thi pháp luật trên biển. Tuy nhiên, để chấm dứt dứt điểm tình trạng này, bên cạnh việc tăng cường tuần tra, siết chặt quản lý, yếu tố then chốt vẫn là sự thay đổi nhận thức của chính chủ tàu, ngư dân. Mỗi chuyến biển tuân thủ pháp luật không chỉ bảo vệ tài sản, tính mạng của chính ngư dân, mà còn thể hiện trách nhiệm chung vì một nền thủy sản Việt Nam minh bạch, phát triển bền vững.